‘Ānamdō brahma’ – ‘Happiness is the form of divinity’

eMdēDeMdamu kaMdaLiMchu rahichē nēkāgratan nirvRttin
jeMdun guMbhagatapradīpa kaLikāSrī dōoa neMdeMdu bō
keMdēniMdriyamul sukhaMbuganu nāyiMpê parabrahma ‘mā
naMdō brhma’ yaTanna prājaduvu naMtarbuddhi nūhiMpumā.
(from Allasāni peddana’s ‘manu charitramu’)

శా. ఎందే డెందము కందళించు రహిచే నేకాగ్రతన్ నిర్వృత్తిన్
     జెందున్ గుంభగతప్రదీపకళికాశ్రీ దోఁప నెందెందుఁ బో
     కెదేనింద్రియముల్ సుఖంబుఁ గను నాయింపే పరబ్రహ్మ ‘మా
     నందో బ్రహ్మ’ యటన్న ప్రాఁజదువు నంతర్బుద్ధి నూహింపుమా.
(అల్లసాని పెద్దన, మనుచరిత్రము, దద్వితీయాశ్వాసం, 62)

Think a while about the state in which the heart feels joy extreme
In full concentration without thinking any other things, the senses
Experience the utmost pleasure like the flame in a glass lamp shines
Undisturbed, the state Vedas called ‘pleasure is the divine supreme!’

ప్రవరుడికి వరూధిని చెప్పిన మాటలు ఈ పద్యం. తన పొందును స్వీకరించి, తనను ఆనందింపజేయమని కోరిన వరూధిని కోరికను, అలా తనను కోరడం తప్పని, అది తన చేతకానిదని తిరస్కరించాడు ప్రవరుడు. ‘వేదాలు కూడా ‘ఆనందో బ్రహ్మ’ అని చెప్పి, ఆనందాన్నే జీవిత పరమావధిని చేశాయి. అది ఆలోచించకుండా, నన్ను ఎందుకు తిరస్కరిస్తున్నావు?” అని వరూధిని ప్రవరుడిని ప్రాధేయపూర్వకంగా అడగడం పై పద్యం భావం.

The above poem is undoubtedly one if the most popular poems in Telugu Kavya literature.

The poem is taken from the poetic work called ‘Manu charitramu‘ authored by Allasāni peddana, who commanded great respect in the royal court Sri krishnadevaraya of 16th C AD.

Pravarākhya was a common family man who was living happily with his wife, children, and parents. One day a great sage visited his house and after having food in his house the sage gave an extract derived from a plant, which when applied to the feet one would fly away like a bird and could reach any destination he intended to reach.

With the power of the extract he applied to his feet, Pravarkhya reached the Himalayas. He walks all the corners of Himalayas, seeing in wonder the extraordinary beauty of the place. In that process, the extract he applied to his feet got wiped out and when he tried to fly back to his home it didn’t work.

While he was thus confusedly roming among the hills, he was seen by Varudhuni, a young and beautiful woman who lived there, who instantaneously fell in love with him and expressed her desire to have him as her life partner. Pravarakhya did not accede to her request and asked her to leave him to his own fate.

At that juncture, Varudhini, with a view to have a last try to convince him, brought the above concept of ‘ānaMdō brahma‘ (which literally meant ‘happiness is the highest form of divinity’ to the fore and asked Pravarakhya to think about and kindly accept her request.

Playfully creates and annihilates…

SiSuvu maMTa neddu jēyuchu jerachuchu
nāDu naTla pōle nikhilabhūta
sRshTi dāna chēyu jerachu napparamātma
yidi nijaMbu saMSayiMpa valadu.
(NaMdi mallaya-GhaMTa siMgaya’ Varāha purāNamu)

ఆ. శిశువు మంట నెద్దు జేయుచుఁ జెఱచుచు
     నాడు నట్ల పోలె నిఖిలభూత
     సృష్టిఁ దాన చేయుఁ జెఱచు నప్పరమాత్మ
     యిది నిజంబు సంశయింప వలదు.
     (నంది మల్లయ, ఘంట సింగయ, వరాహ పురాణము, ద్వితీయాశ్వాసం, 19)

As a child with wet-soil makes and destroys
Playfully oxen and buffalo, so the Almighty God
Creates and then annihilates all living things
And non-living, that is true, not to be doubted.

చిన్న పిల్లవాడు మట్టితో ఎద్దు మొదలగు బొమ్మలను చేసి, చెరిపేసి, అదే ఆటగా ఆడుకుంటాడో, అలాగే పరమాత్మ కూడా సకలచరాచర సృష్టి తానే చేస్తాడు, మళ్ళీ తానే చెరిపేస్తాడు. అది నిజం! అందులో సందేహించవలసింది లేదు!

Relentless study frees an individual from all disorders…

velugu chuMDeDi dīpaMbu vēra vastu
vula brakāSiMpajēyun Tlagu nitya
bōdhan jyōti yiMdriyaMbulanu māna
samunu dana prabha vigata jāDyamula jēyu.
(from Andhra Mahābhāratam, Sānti parvam)

తే. వెలుగు చుండెడి దీపంబు వేఱ వస్తు
     వులఁ బ్రకాశింపఁజేయున ట్లలఘు నిత్య
     బోధన జ్యోతి యింద్రియంబులను మాన
     సమును దన ప్రభ విగత జాడ్యములఁ జేయు.
(ఆంధ్ర మహాభారతము, శాంతిపర్వం, చతుర్థాశ్వాసం, 176)

As a shining lamp brightens up and shows
Thing near it in good light, the glowing light
Of a person’s relentless study frees his senses
And mind from disorders and makes him bright.

వెలిగే దీపం ఎలాగైతే పక్కనే ఉన్న వస్తువులను తన వెలుగులో ప్రకాశవంతం చేసి చూపిస్తుందో, అలాగే నిరంత రంగా జ్ఞానసమపార్జనంలో మునిగిన మనసు అనవసరమైన విషయాల జోలికి పోకుండా చేసి అన్ని బాధల నుండి, రుగ్మతల నుండి కాపాడుతుంది – అని భావం.

Not much explanation is needed to understand the meaning of this poem. As a light shining in a room shows all the articles in good light, a mind filled with good knowledge and wisdom would save the person from all disorders and makes him look bright.

Qualities required to be possessed…

kshamayu nahiMsayou satyamu
samatayu niMdriya jayaMbu Samayu barityā
gamunu dapōlakshaNamulu
gramamuna ninniyunu nūrdhvagati kāraNamul.
(Andhra Mahabhāratam, AraNyaparvam)

క. క్షమయు నహింసయు సత్యము
    సమతయు నింద్రియ జయంబు శమముఁ బరిత్యా
    గమును దపోలక్షణములు
    గ్రమమున నిన్నియును నూర్ధ్వగతి కారణముల్.
    (ఆంధ్ర మహాభారతము, అరణ్యపర్వం, షష్ఠాశ్వాసం,108)

Forgiveness, non-violence, truthfulness, observance
Of equality, control over senses, renouncing comforts
Are qualities of a person immersed in spiritual meditation;
These would finally become reasons for gaining salvation.

క్షమాగుణం కలిగి ఉండడం, హింసాప్రవృత్తికి దూరంగా ఉండడం, ఎల్లప్పుడూ నిజమునే మాట్లాడడం, పేద గొప్ప అనే అంతరం చూపక సమభావంతో ప్రవర్తించడం, ఇంద్రియాలను అదుపులో పెట్టుకోవడం, త్యాగబుద్ధిని కలిగి ఉండడం…వీటినే తపోధనుల ముఖ్యమైన లక్షణాలుగా చెబుతారు. ఈ లక్షణాలన్నీ పుణ్యలోకాలకు మార్గాలుగా కూడా చెప్పబడ్డాయి.

The part left out untranslated by Nannaya Bhattaraka (i.e., more than half of the 4th Canto, 5th and 6th Cantos full) in the AraNya Parvamu of Andhra Mahabharatamu was translated by the poet ErrapragaDa. The above poem was taken from the 6th Canto of the AraNya parvamu.

In simple and easily understandable words, the poem specifies the important qualities required to be possessed by any good human being. Those qualities are forgiveness, not harming any living being, always to be in favour of speaking truth, to see and treat all human beings equally, to have a good control over one’s own senses which are always tempting to go off the right path, renouncing the worldly comforts.

The person who succeeds in possessing these qualities would become more than a good human being. He would, in fact, be treated as a person having Godly qualities and would be revered by all.  

One should never do things in a hasty way…

tvaritamu sēyaka kāryamu
chiraMtana vimarSanamuga jēsi yonarchan
dharaNīSvara! yōTuvaDaDu
purushuDu; siddhiyunu vāni boMdu dhRDamugan.
(Āndhra Mahābhāratamu, Sānti parvamu)

క. త్వరితము సేయక కార్యము
    చిరంతన విమర్శనముగఁ జేసి యొనర్పన్
    ధరణీశ్వర! యోటువడఁడు
    పురుషుఁడు; సిద్ధియును వానిఁ బొందు దృఢముగన్.
    (ఆంధ్రమహాభారతం, శాంతిపర్వం, పంచమాశ్వాసం, 262)

Works done without making undue hastening
With proper planning and good understanding
Would always lead to full success, O dear king!
Such a person secures fulfilment reassuring!

‘Slow and steady wins the race’ – is the popular dictum. There is no use in hurrying things that are to be done, without having proper idea and planning worked out well in advance. The above poem has brought out the same simple rule of success in a poem in the Santi parvam of Andhra Mahabharatam composed by Tikkana mahakavi.

While getting into achieving something desired, a person should not make haste and face the probability of failure. Instead, he/she should think about the way of getting things done and plan it correctly in consultation with the elders and then get himself onto the task of achieving it with the full knowledge and blessing of his/her elders. Such endeavours seldom fail. They more often than not give good results.

ముందు వెనుక చూసుకోకుండా, తొందరపడి చేసే పనిలో సుఖం దక్కదు.  దాని కంటె కొంత ఆలశ్యమైనా అన్ని విధాలా ఆలోచించి చేసిన పని మంచి ఫలితాలను ఇస్తుంది కాబట్టి ఆ పద్ధతిని అనుసరించడమే మంచిది అని భీష్ముడు ధర్మరాజుతో చెప్పిన మాటలు పై పద్యం భావం.

By always staying on the path of true knowledge….

jnānamu nāSrayiMcina
vāniki nē panula gīDu vāTilladu; pra
jnāna rahituMDu gāmā
dhīnata meyi garmasamiti trippuna jikkun.
(Andhra Mahabharatam, Santi parvam)

క. జ్ఞానంబు నాశ్రయించిన
    వానికి నే పనులఁ గీడు వాటిల్లదు; ప్ర
    జ్ఞానరహితుండు గామా
    ధీనత మెయిఁ గర్మసమితి త్రిప్పునఁ జిక్కున్.
 (ఆంధ్రమహాభారతం, శాంతిపర్వం, పంచమాశ్వాసం, 326)

A person who always stays on the path of knowledge
Never gets hindered nor suffer any sort of misfortune;
It’s always the one who is lacking in true knowledge
That gets entangled in unworthy deeds and bemoan.  

Elders always thought that the most virtuous of all deeds that can be performed by a human being is the hardships he undergoes for acquiring the knowledge of the highest kind which in Indian languages is known as ‘jnanamu’ – the knowledge that encompasses the material, philosophical and the spiritual aspects of things understandable by the human mind. They opine that a person who is totally immersed in acquiring such knowledge and always stays on that path would never face any obstacles in his endeavour nor he would get stuck by any unforeseen evil occurrences. Contrary to this, the deeds of a person who is engulfed in worldly pleasures, whose main aim is to obtain worldly pleasures would always get himself entangled in his trails of doing unwise things and would always suffer.

Divine magic of Lord Sri Rama…

kapulu hitōchita kriyalu gaikoni chēyuTayuM, bayōdhipai
vipula SilāparaMparalu vēsina dēluTyun, narul narā
dapula jayiMpa būnuTyu dā viparīta maTaMchu RāvaNuM
DapuDu dlaMche gāni kanaDayyenu Rāmu prabhāva meMtayun.
(KaMkaMTi Pāparāju, Srimaduttara rāmāyaNamu)

చ. కపులు హితోచిత క్రియలు గైకొని చేయుటయుం, బయోధిపై
     విపుల శిలాపరంపరలు వేసినఁ దేలుటయున్, నరుల్ నరా
     దపుల జయింప బూనుటయుఁ దా విపరీతమటంచు రావణుం
     డపుడు దలంచెఁ గాని కనఁడయ్యెను రాము ప్రభావ మెంతయున్.
(కంకంటి పాపరాజు, శ్రీమదుత్తర రామాయణము, ప్రథమాశ్వాసము, 73)

Apes doing the deeds required and beneficial on their own,
Floating of big boulders thrown into the water of the sea,
Men waging war and winning over the monsters; RavaNa
Thought unnatural but did not see in all the magic of Srirama.

Writing poetry, at times, appears is nothing more than thinking differently and presenting the idea differently. When a good idea strikes the imagination of the poet, the poet tries to present the idea couched in the finest of words possible at the earliest juncture possible. The above poem taken from the work Srimaduttara RamayaNamu, written by KaMkaMTi Paparaju is a good example for one such instance.

In the above poem, the poet says that the king of Asuras, RavaNa was thinking amazingly about the astonishingly disciplined hard work done by the apes, the unthinkable occurrence of big boulders thrown into the water of ocean floating so that they could be arranged in the form of a long bridge for the apes to travel on it and reach Lanka, the unthinkable dare of the human beings waging war on the powerful Asuras with a view to secure win over them – all these appeared to RavaNa as too unnatural but he could not see in all of them the divine influence and the power of Lord Srirama.

‘సీతాన్వేషణ’ అనే బృహత్కార్యంలో – అప్పటికి యేది ఉచితమైనదో ఊహించి ఆ కార్యాన్ని సాధించడానికి వానరములు పూనుకోవడం, సముద్రంపై వారధి నిర్మించే క్రమంలో పెద్ద పెద్ద బండరాళ్ళు వేస్తే అవి నీటిపై తేలడం, రాక్షసుల పేరు వింటేనే భయంతో వణికిపోయే నరులు రాక్షసులపైనే పోరుకు సిద్ధపడి యుద్ధంలో గెలవాలనుకోవడం…ఇవన్నీ రావణునికి విపరీతాలుగా అనిపించాయి కాని, శ్రీరాముడి ప్రభావంతోనే ఇవి సాధ్యమైనాయన్న అసలు సంగతి మాత్రం ఎంతకూ రావణుడి గ్రహింపుకు రాలేదు అన్నది పై పద్యంలో భావం.