Poetic Sayings – 9

Power of time…

kālamu sarva carācara
jālamunku nāSakamunu janakambunu, da
dkālambunu vamcimpaga
jālaDu kālātmuDaina jalajōdaruDun.
(from HarbhaTTu’s ‘varāha purāNamu’)

కం. కాలము సర్వచరాచర
      జాలమునకు నాశకమును జనకంబును, ద
      ద్కాలంబును వంచింపఁగ
      జాలడు కాలాత్ముఁడైన జలజోదరుఁడున్.
(హరిభట్టు, వరాహపురాణము, ద్వితీయాశ్వాసం, 68)

Time causes the creation and extinction
Of things animate and inanimate on earth
Even Brahma, who is time’s manifestation
Can not venture to reverse its destined path.

Vyasa’s Sayings – 3

“na nityam labhtea duhkham na nityam labhatea sukhaM”
(from Vyasa’s Bharatam, Santi parvam)

“న నిత్యం లభతే దుఃఖం న నిత్యం లభతే సుఖమ్||”
   (వ్యాసభారతం, శాంతిపర్వం, 174వ అధ్యాయం, 20వ శ్లోకం ఉత్తరార్ధం)

All days are never always filled with sorrow
Nor all days always be filled with pleasure!

Poetic Sayings – 8

Vinu midi rajjuvu phaNigaa
Dani telisina bhayamu nuDugu naTuvale jiivuM
Danugaani brahmamani teli
Sina nirbhayu Dagucu mukti jeMdu nareMdraa!
(from dharaNidevula ramayamaMtri’s  ‘daSavatara charitramu’)

విను మిది రజ్జువు ఫణిగా
దని తెలిసిన భయము నుడుగు నటువలె జీవుం
డనుగాను బ్రహ్మమని తెలి
సిన నిర్భయుఁ డగుచు ముక్తిఁ జెందు నరేంద్రా!
(ధరణిదేవుల రామయమంత్రి, దశావతార చరిత్రము, ప్రథమాశ్వాసం, 221 కంద పద్యం)

O king Iisten, as you get relieved
Learning it is only a rope, not a snake, the revelation,
Though mortal, within you also lived
The Almighty, makes you lose fear, leads to salvation.

Vyasa’s sayings – 2

अन्तो नास्ति पिपासायाः संतोषं परमं सुखम।
तस्मात् संतोशमेवेह परं पश्यन्ति पण्डिता।।
(वनपर्वं, द्वितियध्ययं, ४६ श्लोकं)

అన్తో నాస్తి పిపాసాయాః సంతోషః పరమం సుఖం
తస్మాత్ సంతోషమేవేహ పరం పశ్యన్తి పణ్డితాః||
(భారతం, వనపర్వం, ద్వితీయాధ్యాయం, 46వ శ్లోకం)

No end there is for desire;
            to be satisfied gives immense pleasure
It is always to remain satisfied that is required,
                                         say the highly learned.

Poetic words of wisdom and worldly truth -7

“bhanuDu tuurpu goMDa yekkina mari yeaTi ciikaTulu,
keaSava naamaamu jihva nucchariMcina tudi neaTi paapamulu…”
(From Anantamatya’s Bhojarajiyamu)

“భానుడు తూర్పుఁ గొండ యెక్కిన మఱి యేటి చీకటులు,
కేశవనామము జిహ్వనుచ్చరించిన తుది నేటి పాపములు…”
(అనంతామాత్యుడి ‘భోజరాజీయము’ తృతీయాశ్వాసం, 228)

When the Sun ascends the eastern hill,
                                what darkness would appear
When the tongue utters the name of Kesava,
                                all the sins would disappear…

Poetic words of wisdom and worldly truth -6

“boMkeDu purushuni boMda nolladu Lakshmi
tolliMTi siriyunu dolagi poevu”
(from Anantamatya’s ‘Bhojarajiyamu’)

“బొంకెడు పురుషునిఁ బొంద నొల్లదు లక్ష్మి
తొల్లింటి సిరియును దొలఁగి పోవు…”
(అనంతామాత్యుని ‘భోజరాజీయము’ ద్వితీయాశ్వాసం, 216 పద్యం)

“Goddess Lakshmi never likes to stay with a liar
The riches he already had would also disappear…”

Nannaya’s wisdom words – 1

Occurrence of unexpected fears and misfortunes…

tagunidi tagadani yedaloe
vagavaka, saadhulaku peadavaarala keggul
mogi jeayu durviniitula
kagu nanimittagamaMbu layina bhayaMbul.
(Andhra Mahabharatam, Adi parvamu)

కం. తగు నిది తగ దని యెదలో
వగవక, సాధులకు పేదవారల కెగ్గుల్
మొగి జేయు దుర్వినీతుల
కగు ననిమిత్తాగమంబు లయిన భయంబుల్.
(*నన్నయ భారతం, ఆదిపర్వం, ప్రథమాశ్వాసం, 85)

To the immoral persons who harm
The poor and the pious, without remorse in heart
Whether it is fit to be done or not,
Would happen unexpected fears and misfortunes.

This above verse is taken from the 1st Canto (Adi parvamu) of Sri Andhra Mahabharatam (authored by Poetic trinity of Telugu Classical literature) which is formed entirely by poems of metrical compositions. Of the three poets, *Nannaya Bhattaraka (11 Century AD) is considered the poet who initiated it all, by making his own rules and following only his own decisions regarding the form and structure of the entire poem, while translating from the Sanskrit Mahabharata composed by the ascetic Veda Vyasa. Nannaya is, therefore, called the ‘aadi kavi‘- ie., the initiating poet so far as the ocean of Telugu Classical literature is concerned. Nannaya bhattu composed the first two cantos ie., ‘aadi parvam‘ and ‘sabhaa parvam‘ fully and half of the third canto, the ‘aranya parvam‘. The remaining two of the Poetic trinity, the poets Tikkana and Errana completed the composing of the Andhra Mahabharatam in 13th and 14th centuries respectively.

Poetic words of wisdom and worldly truth – 5

tana yerigina yardham boru
Danaghaa! yidi yeTlu seppumani yaDigina se
ppanivaaDunu, satyamu se
ppanivaaDunu ghoeranaraka paMkamuna baDun.
(Andhra Mahabharatam, Adiparvam, prathamaaSvaasam, 136)

కం. తన యెఱిగిన యర్థం బొరు
      డనఘా! యిది యెట్లు సెప్పుమని యడిగిన జె
      ప్పనివాడును, సత్యము సె
      ప్పనివాడును ఘారనరక పంకమున బడున్.
(ఆంధ్రమహాభారతం,ఆదిపర్వం, ప్రథమాశ్వాసం,136)

The person who does not readily reveal
When someone asks explain the meaning of things all
He knew well and the one who doesn’t tell
The truth will certainly go to and fall in the stinky hell.

Poetic words of wisdom and worldly truth -4

gaaDha niihaarambu gappina dappunea
maartaaMDabimba visphoorti peMpu…
(Anamtamatya’s work Bhojaraajiiyamu, 7th canto, 206)

గాఢ నీహారంబు గప్పినఁ దప్పునే
మార్తాండబింబ విస్ఫూర్తి పెంపు.
(భోజరాజీయము, సప్తమ ఆశ్వాసం, 206వ పద్యం)

Can the forming and spread of the densest fog
Make the rise of the Sun’s rays splendour halt…

Poetic words of wisdom from Vyasa’s Sri Mahabharata – 1

“बहुद्वारस्य धर्मस्य नेहास्ति विफला क्रिया||”
(शान्ति पर्व, १७४ अध्याय, २ श्लोक)

“బహుద్వారస్య ధర్మస్య నేహాస్తి విఫలా క్రియా||”
 (వ్యాసభారతం, శాంతిపర్వం, 174వ అధ్యాయం, 2వ శ్లోకం ఉత్తరార్ధం)

ధర్మమునకు (అనగా ధర్మాచరణమునకు) అనేక రకములైన ద్వారాలు/మార్గాలు ఉంటాయి/ఉన్నాయి. ఈ విశ్యంలో విఫలమైనదిగా మిగిలే (అనగా పూర్తిగా వ్యర్ధమైనదిగా మిగిలే) చర్య ఏదీ ఉండదు.

Multiple ways, there are,
         for practicing dharma,
         the pious way of living,
                      for men of all ages!

In this universe,
          there remains
          no deed that goes
          totally futile and fruitless!